Snel naar een onderdeel:
Opgerold bewaren | Verticaal opbergen | Horizontaal opbergen | In een kast | Onder het bed | Kleine woonruimte | Per situatie | Veelgestelde vragen
Een puzzelmat opbergen lijkt eenvoudig – je rolt hem op en zet hem ergens neer. Maar in de praktijk zijn er veel meer mogelijkheden dan de meeste puzzelaars zich realiseren, en de manier waarop je hem opbergt heeft ook invloed op hoe goed de puzzelstukjes op hun plek blijven en hoe lang de mat meegaat. Ik puzzel al sinds 2013 en heb tientallen puzzelmatten in huis gehad. In die jaren heb ik gemerkt dat slimme opbergkeuzes het verschil maken tussen een puzzel die na het uitrollen direct klaar ligt om mee verder te gaan, en één waarbij je eerst tien minuten stukjes moet rechtzetten. Op deze pagina leg ik alle puzzelmat opbergmogelijkheden uit die ik zelf heb gebruikt en getest.
Het startpunt voor elke opbergmethode is hetzelfde: je rolt de puzzelmat op met de puzzel er nog op. Hoe je daarna verder gaat, hangt af van de ruimte die je hebt, het gewicht van de mat, en hoe groot de puzzel is. En dat laatste is crucialer dan de meeste mensen denken. Want of je de mat verticaal of horizontaal kunt opbergen, hangt direct samen met hoe strak je hem kunt oprollen – en dat hangt sterk af van het formaat van je puzzel. Bij kleinere puzzels tot en met 3000 stukjes lukt het in de meeste gevallen om de mat in je eentje stevig en strak op te rollen. Dat strak oprollen is de basis van alles: een strak opgerolde mat houdt zijn stukjes goed op hun plek, ook verticaal. Bij grote puzzels van 5000 of 6000 stukjes is dat een ander verhaal – dat lees je verderop op deze pagina.
Hoe werkt het oprollen – de basis voor elke opbergmethode
Je puzzelmat oprollen – hoe doe je dat? Voordat je nadenkt over wáár je de mat opbergt, is het belangrijk om te weten hóé je hem oprolt. Want een slecht opgerolde puzzelmat – waarbij de stukjes al scheef liggen voor je hem ergens neerzet – is het grootste probleem dat ik zie bij puzzelaars. De basis is simpel maar vraagt even oefening: begin altijd aan de kant waar geen klittenband of sluiting zit, zodat je de mat strak om de buis heen kunt draaien. Druk bij elke omwenteling de mat stevig tegen de buis aan met beide handen, verspreid over de hele breedte. Hoe strakker je oprolt, hoe beter de stukjes op hun plek blijven – en hoe groter de vrijheid die je hebt in hoe en waar je hem opbergt.
Bij puzzels tot en met 3000 stukjes lukt het in de meeste gevallen om de mat in je eentje stevig en strak op te rollen. Bij een puzzel van 3000 stukjes kan dat al een stuk lastiger zijn en is een tweede paar handen welkom, maar het is doorgaans haalbaar. Als je de mat écht strak hebt opgerold en de sluiting goed dicht zit, zijn de puzzelstukjes goed verankerd in de rol en houd je alle opbergopties open – ook verticaal. Bij puzzelmatten voor 5000 of 6000 stukjes is strak oprollen in je eentje vrijwel onmogelijk. Dat vraagt echt om twee mensen. En als de mat niet strak genoeg is opgerold, heeft dat directe gevolgen voor welke opbergmethode nog veilig is – meer daarover verderop.
De foam buis die bij de meeste neopreen matten wordt meegeleverd speelt hierbij een grote rol. Een stevige foam buis geeft de opgerolde mat zijn vorm en zorgt ervoor dat die niet inzakt. Een kartonnen koker – zoals bij de Jumbo vilten mat – is minder stevig en geeft meer kans op vervorming bij langdurige opslag. Dat is overigens ook de reden waarom neopreen matten beter geschikt zijn voor langdurige opslag dan vilten matten: ze houden hun vorm beter en de stukjes liggen stabieler.
Zodra de mat opgerold is en de sluiting gesloten – één klittenband of meerdere elastieken – is hij klaar om opgeborgen te worden. Het voordeel van een echt stevig opgerolde puzzelmat is als de sluitband aan de puzzelmat bevestigd is! Noot – hiervoor moet je echt de PuzzlUp puzzelmatten hebben! Bekijk hieronder bij welke webshop je een goede puzzelmat met stevig oprolsysteem koopt (dus: sluitband is aan de puzzelmat bevestigd):
Verticaal opbergen – de meest populaire methode
Verticaal opbergen is veruit de meest gebruikte manier om een opgerolde puzzelmat te bewaren: rechtop staand, met de foam buis als basis. En dat is niet zonder reden. Als je de mat strak hebt opgerold, gaan de puzzelstukjes bij verticaal opbergen helemaal nergens heen. De stukjes liggen strak in de rol en de lichte druk van het strak oprollen houdt ze op hun plek. Zwaartekracht speelt daarbij geen rol van betekenis – de stukjes liggen immers niet boven elkaar, maar worden zijdelings bij elkaar gehouden door de druk van de opgerolde mat. Een puzzelmat voor 1000 stukjes of een puzzelmat voor 1500 stukjes die strak is opgerold, staat prima verticaal in een hoek van de kamer, achter de bank of naast een kast.
Verticaal opbergen werkt goed voor alle matten tot en met 3000 stukjes, mits je ze strak hebt kunnen oprollen. Bij een puzzelmat voor 3000 stukjes is strak oprollen in je eentje al flink lastiger – twee handen zijn dan soms niet genoeg en een tweede persoon die helpt is welkom. Als het je lukt om hem strak op te rollen, is verticaal opbergen prima. Wil je zekerheid dat er echt niets schuift? Kies dan voor horizontaal opbergen – dan weet je honderd procent zeker dat stukjes niet kunnen bewegen, ongeacht hoe strak de rol is.
Het gevaar bij grote puzzels en verticaal opbergen. Bij puzzelmatten voor 5000 of 6000 stukjes raad ik verticaal opbergen sterk af. Deze matten zijn zo groot en zwaar dat strak oprollen in je eentje vrijwel onmogelijk is – dat moet je echt met twee mensen doen. En als de rol niet strak genoeg is, zijn de puzzelstukjes niet goed verankerd en gaan ze bij verticaal opbergen naar beneden schuiven. Het gevolg is niet alleen dat je puzzel in de war ligt als je hem uitrolt, maar er is ook een serieus risico dat stukjes helemaal uit de mat glijden – zeker als je de mat verticaal in een kast zet. De stukjes die uitvallen belanden dan achterin de kast en kun je kwijtraken. Dat is het scenario dat je absoluut wil vermijden.
Eén praktische tip: zet de opgerolde mat altijd met de foam buis naar beneden, niet met het einde van de mat. De buis heeft een platte onderkant en staat daardoor stabieler. Bij matten met een kartonnen koker kun je een stuk antislipmat of een oude theedoek onder de buis leggen zodat hij niet wegglijdt op een glad vloeroppervlak.
Samengevat: verticaal opbergen is ideaal voor puzzelmatten tot 3000 stukjes die je strak hebt kunnen oprollen. Voor grotere formaten of als je twijfelt of de rol strak genoeg is: kies altijd voor horizontaal.
Horizontaal opbergen – de veiligste methode voor grote puzzels
Horizontaal opbergen – de opgerolde mat neerleggen op zijn zijkant – is de methode waarbij je altijd zeker weet dat de puzzelstukjes niet verschuiven, ongeacht hoe strak of losjes de mat is opgerold. Dat maakt het de absolute veiligste keuze. Liggend opgeborgen verdeelt het gewicht van de mat en de puzzelstukjes zich gelijkmatig over de hele lengte van de rol, en zwaartekracht trekt de stukjes nergens naar toe. Als je twijfelt of je de mat strak genoeg hebt kunnen oprollen – kies dan altijd voor horizontaal.
Voor puzzelmatten voor 5000 stukjes of 6000 stukjes is horizontaal opbergen eigenlijk de enige verantwoorde methode. Zoals eerder beschreven: deze matten kun je niet goed in je eentje strak oprollen. Als je zo’n grote mat toch verticaal opbergt, is de kans groot dat stukjes naar beneden zakken en uiteindelijk zelfs uit de mat vallen. En als de mat dan ook nog in een kast staat, verdwijnen die stukjes achterin de kast – en ben je ze misschien voorgoed kwijt. Dat risico neem je niet met horizontaal opbergen.
De praktische uitdaging bij horizontaal opbergen is ruimte. Een opgerolde mat van 150 centimeter breed vraagt om een plek waar hij volledig neer kan. Onder een bed werkt hiervoor uitstekend – zie de volgende sectie. Op een brede plank in een bergkast is ook een optie. Een handig hulpmiddel: leg twee dikke boeken of twee stukken schrothout aan de zijkanten van de rol zodat hij niet kan rollen op een gladde ondergrond.
Samengevat: horizontaal opbergen is de veiligste methode voor alle formaten, maar is onmisbaar voor grote matten van 5000 en 6000 stukjes. Als je twijfelt over hoe strak de rol is: horizontaal is altijd de juiste keuze.
Opbergen in een kast
Een kast is een logische opbergplek voor een puzzelmat, maar vraagt meer aandacht dan de meeste mensen denken – zeker als je een grote puzzel hebt. De meeste standaardkasten hebben een diepte van 50 tot 60 centimeter, wat voor de meeste opgerolde matten net te weinig is. Een opgerolde puzzelmat voor 1500 stukjes heeft een diameter van 12 tot 18 centimeter en een lengte van 70 tot 95 centimeter. Dat past verticaal in een kledingkast als er genoeg hoogte is, of horizontaal op een brede plank.
In een gangkast of berghok is de puzzelmat vaak het best op zijn plek: de temperatuur is stabiel, het is donker en droog, en de mat staat niet in de weg. Zorg er wel voor dat de mat niet klem staat tussen andere spullen. Als er druk van de zijkant op de opgerolde mat staat, kunnen puzzelstukjes aan de randen verschuiven. Laat altijd minimaal 5 centimeter ruimte aan de zijkanten van de rol.
Belangrijk: let op het risico van stukjes die uit de kast vallen. Als je een grote puzzelmat – denk aan 3000, 5000 of 6000 stukjes – verticaal in een kast opbergt terwijl hij niet strak genoeg is opgerold, loop je een serieus risico. Stukjes die door de zwaartekracht naar beneden zakken, kunnen uiteindelijk uit de mat glijden en achterin de kast belanden. Dat zijn stukjes die je mogelijk nooit meer terugvindt. Zeker bij diepe kasten of kasten met planken en spullen erin is dit een reëel gevaar. Mijn advies: berg een grote mat in een kast altijd horizontaal op, op een brede plank. Gebruik dan een stuk antislipmat op de plank zodat de rol niet heen en weer rolt als je de kastdeur opentrekt.
Voor kleinere matten tot 1500 stukjes die je strak hebt opgerold, is verticaal in een kast prima. Sommige puzzelaars maken ook gebruik van een eenvoudige haak in de kast om de mat verticaal op te hangen aan de sluiting – dat werkt alleen goed voor lichtere vilten matten, niet voor zware neopreen matten.
Samengevat: matten tot 1500 stukjes mogen verticaal in een kast, mits strak opgerold. Grotere matten altijd horizontaal in een kast opbergen om te voorkomen dat stukjes eruit vallen. In het onderstaande overzicht alle puzzelmatten tot en met 1500 stukjes:
Onder het bed opbergen
Onder het bed is een van de meest praktische opbergplekken voor een opgerolde puzzelmat, en toch wordt het zelden als eerste optie overwogen. De ruimte onder een standaard bed is 20 tot 30 centimeter hoog – ruim genoeg voor een opgerolde puzzelmat met een diameter van 12 tot 18 centimeter. De lengte is het enige aandachtspunt: een mat van 1500 stukjes is opgerold 70 tot 95 centimeter lang, en bij een tweepersoonsbed is er vaak aan beide kanten voldoende ruimte.
Het grote voordeel van onder het bed is dat de mat horizontaal ligt – de ideale positie voor stabiele opslag – en volledig uit het zicht is. Stof is het enige nadeel: onder een bed verzamelt zich stof, en hoewel dat de puzzel zelf niet bereikt (die zit ingepakt in de mat), kan de buitenkant van de mat stofig worden. Een eenvoudige oplossing is de opgerolde mat in een oude kussensloop stoppen of een losse stoffen tas omheen doen. Dat beschermt de mat en maakt hem eenvoudiger te verplaatsen.
Voor mensen die in een kleine woonruimte leven of geen aparte bergruimte hebben, is onder het bed de beste en meest praktische oplossing. De mat is niet zichtbaar, neemt geen vloerruimte in beslag en is toch snel bereikbaar.
Geschikt voor: matten tot 1500 stukjes in standaardbedden, of grotere matten bij extra hoge bedframes. Ideaal voor kleine woonruimtes zonder berghok.
Opbergmogelijkheden bij een kleine woonruimte
In een appartement of studio-appartement is opbergruimte schaars en staat elke vierkante meter telt. Gelukkig is een opgerolde puzzelmat relatief compact voor wat het doet: hij bewaard een complete, halfgemaakte puzzel op een plek die niet groter is dan een rolkoffer. Hieronder een aantal opties die ik specifiek aanraad voor kleine woonruimtes.
Achter de bank of naast een staande lamp is de eenvoudigste oplossing voor dagelijks gebruik bij matten tot 3000 stukjes die je strak hebt opgerold. Een verticaal opgestelde puzzelrol van 80 centimeter hoog valt nauwelijks op in een woonkamer en staat altijd direct bij de hand. Let op: voor grote matten van 5000 of 6000 stukjes is dit niet geschikt. Die kun je niet strak genoeg oprollen om ze veilig verticaal te laten staan – stukjes zakken naar beneden en kunnen uiteindelijk helemaal uit de mat glijden. In een woonkamer beland je ze dan op de vloer, maar in een smalle ruimte of achter een kast verdwijnen ze zomaar.
In een paraplustandaard of een grote vaas klinkt ongebruikelijk, maar werkt verrassend goed voor kleinere matten van 1000 stukjes die strak zijn opgerold. Een brede paraplustandaard houdt de rol rechtop en netjes. Gebruik deze methode uitsluitend voor kleine matten die strak opgerold zijn – bij grote of losjes opgerolde matten kunnen stukjes verticaal naar beneden zakken en uit de mat glijden.
Op een hoge kledinghaak in de hal of slaapkamer is ook een optie, mits de sluiting sterk genoeg is om het gewicht van de mat te dragen. Dit werkt goed voor lichte vilten matten, maar is niet geschikt voor zware neopreen matten van meer dan 2 kilo.
In een opbergmand naast de bank werkt goed als de mand groot genoeg is. Een rieten of gevlochten mand met een diameter van 30 centimeter of meer is breed genoeg voor de meeste opgerolde matten. De mat staat dan rechtop in de mand en integreert netjes in het interieur. Ook hier geldt: alleen voor kleine matten van maximaal 1500 stukjes die strak zijn opgerold. Een grote mat die niet strak genoeg is opgerold verticaal in een mand laten staan is vragen om stukjes die naar beneden zakken en uit de mat glijden.
Meer lezen over puzzelen in een kleine woonruimte? Bekijk de pagina puzzelmat in kleine woonruimte.
Welke opbergmethode past bij jouw situatie?
Er is niet één beste manier om een puzzelmat op te bergen – het hangt volledig af van jouw woonsituatie, hoe groot je puzzel is en hoe strak je de mat hebt kunnen oprollen. De tabel hieronder helpt je om snel de juiste keuze te maken. De vuistregel is: hoe groter de puzzel, hoe meer je naar horizontaal opbergen moet neigen.
| Jouw situatie | Beste opbergmethode | Aandachtspunt | |
|---|---|---|---|
| Puzzelmat tot 1500 stukjes, strak opgerold | Verticaal – in een hoek, kast of paraplustandaard | Stabiele ondergrond, niet op glad parket | |
| Puzzelmat 3000 stukjes, strak opgerold | Verticaal mag, horizontaal geeft extra zekerheid | Bij twijfel over hoe strak de rol is: kies horizontaal | |
| Puzzelmat 5000 of 6000 stukjes | Altijd horizontaal – nooit verticaal | Niet strak genoeg op te rollen; verticaal = stukjes die schuiven en uit de mat vallen | |
| Opbergen in een kast (alle formaten) | Grote matten altijd horizontaal op een plank | Stukjes die uitvallen belanden achterin de kast en zijn moeilijk terug te vinden | |
| Kleine woonruimte, weinig kastruimte | Onder het bed (horizontaal) of achter de bank | Stofbescherming met een tas of kussensloop | |
| Meerdere weken niet puzzelen | Horizontaal in een donkere, droge ruimte | Niet in direct zonlicht, voorkomt verkleuring | |
| Reizen of op vakantie meenemen | In een stevige tas, horizontaal in de kofferbak | Zorg dat de mat niet rolt in de kofferbak | |
| Meerdere puzzelmatten bewaren (komt niet veel voor) | Kleine matten verticaal naast elkaar; grote matten horizontaal | Label elke mat zodat je weet welke puzzel erin zit |
Praktische tips voor het opbergen van een puzzelmat
Na jaren puzzelen heb ik een aantal gewoontes ontwikkeld die het opbergen van mijn puzzelmat makkelijker en veiliger maken. De belangrijkste daarvan deel ik hier, want ze zijn niet altijd voor de hand liggend.
Rol altijd strak op, nooit losjes. Een losjes opgerolde mat – waarbij je de stukjes “voorzichtig” wilt behandelen – geeft juist meer kans op verschuiving dan een strak opgerolde mat. De stukjes houden elkaar op hun plek als er lichte druk op staat. Losjes opgerold kunnen ze juist alle kanten op schuiven. Maak de sluiting altijd zo strak mogelijk dicht. Dat zie je in deze video:
Laat geen stukjes op de rand liggen bij het oprollen. Dit is de meest gemaakte fout. Schuif voor het oprollen altijd alle stukjes 3 tot 5 centimeter naar binnen, weg van de randen van de mat. Randstukjes vallen er bij het oprollen als eerste uit. Dit is ook expliciet het advies van de PuzzlUp handleiding. Ik leg het uit in deze video:
Berg de mat niet op in direct zonlicht. UV-straling tast het materiaal van zowel vilten als neopreen matten aan en kan de kleur doen vervagen. Een hoek achter de bank in de volle zon is geen goede langdurige opbergplek. Een kast, berghok of schaduwrijke hoek is beter.
Vermijd vochtige ruimtes. Een bijkeuken of badkamer heeft vaak wisselende luchtvochtigheid, wat op termijn slecht is voor de mat en zeker voor kartonnen kokers. Kies voor een droge opbergplek.
Gebruik een label als je meerdere puzzels hebt lopen. Als je twee of drie puzzelmatten met onafgemaakte puzzels hebt staan, wordt het al snel onoverzichtelijk welke welke is. Een stukje masking tape met de naam van de puzzel op de sluiting of buis is de eenvoudigste oplossing die ik ken. Ik heb zelf 3 puzzelmatten in gebruik en moet helaas bekennen dat ik ze telkens even moet uitrollen om te bekijken welke puzzel erin zit 🙂
Controleer de mat bij het uitrollen, niet daarna. Als je de mat uitrolt, houd dan licht druk op het vrije uiteinde zodat stukjes niet ineens alle kanten op rollen. Rol langzaam uit en controleer bij elke omwenteling of alle stukjes nog op hun plek liggen. Zo voorkom je dat je pas na het volledig uitrollen ziet dat er al stukjes verschoven zijn. Dat zie je in deze video:
Opbergmogelijkheden per type puzzelmat
Het type puzzelmat dat je hebt, bepaalt mede welke opbergmethode het best werkt. Een lichte vilten mat gedraagt zich heel anders dan een zware neopreen mat, en dat heeft praktische gevolgen voor hoe en waar je hem opbergt.
Vilten puzzelmatten zijn licht van gewicht – gemiddeld 700 gram tot 1,1 kilo – en hebben een kartonnen koker die je zelf in drie delen in elkaar schuift. Die koker is minder stevig dan een foam buis, wat betekent dat verticale opslag over langere tijd kan leiden tot een lichte buiging in de koker. Voor dagelijks gebruik is dat geen probleem, maar als je de mat maanden wilt bewaren, is horizontale opslag op een vlakke ondergrond beter. Lees meer op de pagina vilten puzzelmatten.
Neopreen puzzelmatten wegen gemiddeld 1,4 tot 3,5 kilo en hebben een stevige foam buis. Die foam buis houdt zijn vorm uitstekend, zowel verticaal als horizontaal. Neopreen matten zijn de beste keuze als je de puzzel langdurig wilt bewaren – de mat herstelt na het uitrollen ook sneller zijn vlakke vorm dan een vilten mat. Meer over dit materiaal lees je op de pagina neopreen puzzelmatten.
Wil je weten hoe zwaar jouw specifieke mat is en hoe dat de opbergmogelijkheden beïnvloedt? Op de pagina puzzelmat gewicht vind je een overzicht van alle 24 geteste modellen met hun gewicht.
 Over de auteur – Gerben van WijngaardenGerben van Wijngaarden is oprichter van Puzzel-1000-Stukjes.nl en puzzelt intensief sinds 2013. Hij heeft meer dan 200+ Jan van Haasteren puzzels uitgebreid gereviewd, beheert een database met 8000+ puzzels en test puzzelmatten en accessoires in de praktijk. ✔ Ervaring & Expertise
🔬 Hoe ik test
Zijn werk en analyses worden gevolgd door een actieve puzzelcommunity en besproken binnen de Jan van Haasteren verzamelwereld. Lees hier zijn volledige achtergrond |
Veelgestelde vragen over puzzelmat opbergmogelijkheden
Hoe berg je een puzzelmat het beste op?
De beste opbergmethode hangt sterk af van hoe groot je puzzel is en hoe strak je de mat hebt kunnen oprollen. Voor puzzelmatten tot en met 3000 stukjes geldt: als je de mat strak hebt opgerold en de sluiting goed dicht zit, is verticaal opbergen prima – de stukjes gaan nergens heen. Wil je absolute zekerheid? Kies dan voor horizontaal. Voor grote matten van 5000 of 6000 stukjes is horizontaal opbergen de enige verantwoorde keuze: die matten zijn niet goed strak op te rollen in je eentje, waardoor bij verticaal opbergen stukjes naar beneden kunnen zakken en zelfs uit de mat kunnen vallen – zeker als de mat in een kast staat. Vermijd altijd direct zonlicht en vochtige ruimtes, want die tasten het materiaal van de mat op termijn aan.
Kun je een puzzelmat verticaal bewaren zonder dat de puzzel verschuift?
Ja, dat kan zeker – maar alleen als je de mat strak genoeg hebt kunnen oprollen. Als de mat strak is opgerold houden de stukjes elkaar door de druk van de rol op hun plek, en gaan ze bij verticaal opbergen echt nergens heen. Voor puzzelmatten tot en met 3000 stukjes lukt strak oprollen in de meeste gevallen prima, al kan een puzzel van 3000 stukjes al flink lastig zijn om in je eentje strak op te rollen. Voor puzzelmatten van 5000 of 6000 stukjes is verticaal opbergen af te raden: die matten kun je bijna niet strak genoeg oprollen zonder hulp van een tweede persoon, en als de rol niet strak is, schuiven stukjes naar beneden en kunnen ze uit de mat vallen – of je de mat nu verticaal in een kast zet, achter de bank zet of in een paraplustandaard plaatst. Zodra stukjes eenmaal uit de mat zijn gevallen kun je ze kwijtraken, zeker in een smalle of volle ruimte. Wil je altijd zekerheid, ongeacht hoe strak de rol is? Kies dan voor horizontaal opbergen.
Hoe lang kun je een puzzelmat opgerold bewaren?
Een puzzelmat kan in principe maanden opgerold bewaard worden zonder dat de puzzel ernstig lijdt, mits de juiste omstandigheden aanwezig zijn. De belangrijkste factoren zijn een droge, donkere omgeving en een stabiele opbergpositie zonder dat er externe druk op de rol staat. Bij neopreen matten met een foam buis is langdurige opslag het minst problematisch – de mat herstelt na het uitrollen snel zijn vlakke vorm. Bij vilten matten met een kartonnen koker kan na maanden opslag een lichte buiging in de koker optreden, wat het uitrollen iets lastiger maakt. Puzzelstukjes zelf ondervinden geen schade van langdurige opslag, zolang er geen vocht of extreme temperatuurwisselingen bij komen kijken. Meer weten over de duurzaamheid van puzzelmatten? Dat lees je op de gelijknamige pagina.
Kan ik een puzzelmat opbergen in de schuur of garage?
Dat raad ik af, en wel om een concrete reden: schuren en garages hebben vaak grote temperatuurwisselingen en een hogere luchtvochtigheid dan een woonruimte. Vocht is slecht voor zowel de puzzelstukjes als voor de mat zelf. Kartonnen kokers kunnen bij vochtige omstandigheden zacht worden en vervormen. Neopreen is vochtbestendiger, maar ook voor neopreen geldt dat condensatie en schimmelvorming een risico zijn bij langdurige opslag in een vochtige ruimte. Bewaar je puzzelmat altijd binnenshuis, bij voorkeur in een kast, berghok of onder het bed in een droge slaapkamer. Bij twijfel over de luchtvochtigheid: een kleine hygrometer is goedkoop en vertelt je meteen of een ruimte geschikt is voor opslag van papier en textiel.
Wat doe ik als de puzzelstukjes toch verschuiven bij het opbergen?
Als stukjes verschuiven bij het oprollen of tijdens het bewaren, is dat vrijwel altijd te herleiden naar drie oorzaken. De eerste is dat de mat te losjes is opgerold – rol volgende keer strakker op door bij elke omwenteling extra druk op de mat te zetten met beide handen breed over de breedte. De tweede oorzaak is dat er stukjes te dicht op de rand lagen – schuif die altijd minimaal 3 tot 5 centimeter naar binnen voor je begint met oprollen. De derde oorzaak speelt bij grote puzzels van 5000 of 6000 stukjes: die zijn simpelweg te groot om in je eentje strak op te rollen. De oplossing daarvoor is enerzijds altijd met twee mensen oprollen, en anderzijds de mat daarna altijd horizontaal opbergen – nooit verticaal. Want als zo’n grote mat verticaal staat en stukjes schuiven, vallen ze uiteindelijk uit de mat. Staan die stukjes dan in een kast, dan belanden ze achterin de kast en kun je ze kwijtraken – iets wat je absoluut wil voorkomen. Meer lezen over hoe een puzzelmat werkt? Bekijk de pagina hoe werkt een puzzelmat.
Is er een verschil in opbergmogelijkheden tussen vilten en neopreen puzzelmatten?
Ja, en het verschil is groter dan de meeste mensen denken. Een vilten mat is lichter en compacter opgerold, maar heeft een kartonnen koker die minder stabiel is dan de foam buis van een neopreen mat. Voor korte opslag van een paar dagen maakt dat weinig uit, maar bij langdurige opslag is neopreen duidelijk beter. Neopreen herstelt ook beter na het uitrollen: de mat ligt vrijwel direct vlak, terwijl een vilten mat soms lichte vouwen toont die even tijd nodig hebben om weg te trekken. Bovendien is de klittenband sluiting van veel neopreen matten betrouwbaarder dan de losse elastieken van vilten matten – die elastieken kunnen na verloop van tijd uitrekken of breken. Lees meer over het verschil op de pagina puzzelmat types.
