De Falcon Puzzle Club – alles wat je moet weten

De Falcon Puzzle Club is een van de meest bijzondere en minst bekende hoofdstukken in de geschiedenis van de puzzelwereld. Een exclusieve postorderclub voor puzzelaars, waarbij leden speciale Limited Edition puzzels ontvingen die nergens in de winkel te koop waren. Deze pagina legt alles uit: wat de club was, hoe de puzzels eruitzien, wat de certificaten vertellen, en welke uitgaven er bekend zijn.

Wat was de Falcon Puzzle Club?

Op een gegeven moment – vermoedelijk in de jaren negentig – lanceerde Falcon de luxe een exclusief lidmaatschapssysteem: de Falcon Puzzle Club. Wie lid werd, ontving per post bijzondere puzzels die speciaal voor de club werden gemaakt en nergens anders verkrijgbaar waren. Elke uitgave had een strikt beperkte oplage van 1000 exemplaren wereldwijd, en bij elke puzzel zat een officieel Certificate of Authenticity. De club heeft in elk geval 12 uitgaven gehad – dat blijkt uit het certificaat bij Bear Necessities, dat expliciet vermeldt dat dit “the twelfth puzzle to be produced for the Falcon Puzzle Club” is. Of de serie daarna nog doorging is onbekend.

Wie tekende de puzzels?

De vaste illustrator van de Falcon Puzzle Club was Graham Thompson, een Britse humortekenaar die bekend stond om zijn drukke, hilarische taferelen vol Brits gevoel voor humor. Thompson was ook de tekenaar achter de allereerste Wasgij-puzzels – en die link is geen toeval, want de meeste Falcon Puzzle Club-uitgaven zijn rechtstreeks gebaseerd op de doosafbeeldingen van vroege Wasgij Original-puzzels. Naast Thompson leverde ook Stephen Cummins een bijdrage aan de serie, namelijk NO.4 Country Garden.

De link met Wasgij

De meeste Puzzle Club-uitgaven zijn gebaseerd op de doosafbeelding van een Wasgij Original. Bij een Wasgij leg je niet wat je op de doos ziet, maar juist wat de personages op de doos zien. De doosafbeelding is de “aanleiding” – de puzzel zelf toont het gevolg. Falcon nam die doosafbeelding en bracht die uit als gewone legpuzzel: dezelfde tekening van Graham Thompson, maar zonder het Wasgij-concept. Zo kon je bij de Puzzle Club-versie gewoon de scène leggen die je op de doos ziet.

De certificaten

Bij elke Puzzle Club-uitgave zat een Certificate of Authenticity. Die certificaten zijn zelf ook een interessante bron van informatie, want ze veranderden mee met de ontwikkeling van de club.

Het certificaat bij NO.1 Sunday Driver heeft een lichtblauwe achtergrond met puzzelstukjes-patroon en vermeldt:

“This is to certify that this puzzle, ‘Sunday Driver’ – the illustration from the Original Wasgij 1 box lid, is one of a strictly limited edition of 1000, published exclusively for members of the Falcon Puzzle Club. The illustration is by the extremely talented humour artist Graham Thompson, and is the first puzzle to be produced for the Falcon Puzzle Club.”

Het certificaat bij NO.3 A Day to Remember heeft een groen-turquoise achtergrond – passend bij het doosontwerp – en een andere tekst. Opvallend: de oplage van 1000 wordt hier niet vermeld. Ook heet de club hier “Falcon UK Jigsaw Puzzle Club” in plaats van “Falcon Puzzle Club”. Het certificaat vermeldt:

“This is to certify that this puzzle, ‘A Day to Remember’ – is published exclusively for members of the Falcon UK Jigsaw Puzzle Club. The illustration is by the talented humour artist Graham Thompson, famous for the Wasgij puzzle images.”

Het certificaat bij NO.12 Bear Necessities heeft een zwarte achtergrond met mintgroene puzzelstukjes – opnieuw passend bij het donkere doosontwerp. De tekst vermeldt expliciet dat dit de twaalfde uitgave is:

“This is to certify that this puzzle – ‘Bear Necessities’ – is one of a strictly limited edition of 1000, published exclusively for members of the Falcon Puzzle Club. The illustration is by the extremely talented humour artist Graham Thompson, and is the twelfth puzzle to be produced by the Falcon Puzzle Club.”

De certificaten bevestigen drie dingen die door de hele serie heen gelijk bleven: een oplage van 1000 exemplaren, exclusiviteit voor clubleden, en Graham Thompson als vaste illustrator.

De drie doosontwerpen

Wie de dozen naast elkaar legt, ziet direct dat ze niet allemaal hetzelfde zijn. Er zijn drie duidelijk verschillende uitvoeringen – in doosontwerp, kleurstelling en aanduiding op de doos. Die verschillen zijn geen toeval: ze weerspiegelen de ontwikkeling van de club over de jaren heen.

Uitvoering 1 – “Limited Edition” + “Exclusive”

– Vroegste uitvoeringen van de club
– Lichte, kleurrijke achtergrond passend bij de illustratie
– “Limited Edition” rechtsboven in rood
– “Exclusive”-banner linksonder
– Falcon-logo linksboven, Jumbo-logo klein rechtsonder
– Voorbeelden: NO.1 Sunday Driver, NO.2 Happy Holidays, NO.6 Full Monty Fever!, NO.8 Late Booking

Uitvoering 2 – “Exclusive” alleen

– Groene doos met subtiel puzzelstukjes-patroon
– Alleen “Exclusive” rechtsboven – geen “Limited Edition”
– Certificaat heeft dezelfde groene kleur als de doos
– Oplage van 1000 wordt op het certificaat niet vermeld
– Club wordt hier “Falcon UK Jigsaw Puzzle Club” genoemd – een iets andere naam dan bij de andere uitvoeringen
– Mogelijk een tussenfase in de ontwikkeling van de club
– Voorbeeld: NO.3 A Day to Remember

Uitvoering 3 – “Limited Edition” alleen

– Latere uitvoeringen van de club
– Donkere, bijna zwarte achtergrond met puzzelstukjes in donkergrijs
– “Limited Edition” linksboven in witte letters
– Jumbo-logo nu groot en prominent – even groot als het Falcon-logo
– Geen “Exclusive”-aanduiding meer
– Certificaat heeft dezelfde donkere kleur als de doos
– Voorbeeld: NO.12 Bear Necessities

Overzicht van alle bekende uitgaven

Zeldzaam, maar (nog) niet duur

Wie de Falcon Puzzle Club-uitgaven opzoekt, ziet iets opvallends: de schattingen liggen rond de € 8 tot € 10 per puzzel (zie het overzicht ‘Zeldzame Wasgij puzzels’). Voor een oplage van slechts 1000 exemplaren wereldwijd is dat opmerkelijk laag. Ter vergelijking: de Beverly Enterprises-uitgaven van dezelfde Wasgij-illustraties worden geschat op € 50 tot € 90. Dat betekent niet dat deze puzzels gewoon zijn. Ze zijn zeldzaam – aantoonbaar zeldzaam, met een certificaat dat de beperkte oplage zwart op wit bevestigt. Het lage prijsniveau heeft vooral te maken met bekendheid: de Falcon Puzzle Club is buiten een kleine kring van Britse puzzelverzamelaars nauwelijks bekend. Wie niet weet wat hij in handen heeft, verkoopt hem voor een prikkie. Dat kan veranderen. Naarmate meer mensen de geschiedenis van de club ontdekken – en begrijpen dat er van elke uitgave wereldwijd maar 1000 exemplaren bestaan, waarvan een deel verloren is gegaan of nooit geopend werd – groeit de interesse onder verzamelaars.

• Wasgij Zeldzaam
• Falcon Exclusive + Limited Nummer 1
• Falcon Exclusive + Limited Nummer 8